Owsik w kale i inne objawy owsicy u dzieci

Owsik w kale to niepodważalny dowód na to, że dziecko ma owsicę. To często spotykany problem, zwłaszcza wśród przedszkolaków i dzieci w wieku szkolnym. Jakie objawy świadczą o zakażeniu pasożytami? Co robić po znalezieniu owsika w kale? Jak przebiega diagnostyka owsicy i jej leczenie?

Owsik w kale to dość powszechny problem, zwłaszcza wśród dzieci. Zakażenia owsikiem ludzkim, czyli owsica, zwykle dotyczy przedszkolaków i dzieci w wieku szkolnym. Dorośli najczęściej są odporni na zarażenie, chyba że mają osłabiony układ odpornościowy. Zarażeniu sprzyjają duże skupiska dzieci oraz nieprzestrzeganie higieny, zwłaszcza zbyt rzadkie mycie rąk i wkładanie do buzi brudnych rak czy zabawek.

Owsiki to małe, białe robaki, które należą do rodziny nicieni. Pasożyty te mogą bytować wyłącznie u człowieka, w jelicie grubym. Samice robaków, które znajduje się w kale czy w okolicach odbytu są cieniutki i długie na centymetr. Można je dostrzec gołym okiem. Owsiki w kale przypominają ruchliwe niteczki.

Zobacz także: Owsica u dziecka - jak rozpoznać i leczyć? 

Dlaczego widać owsika w kale bądź na skórze?

Owsicę nazywa się chorobą brudnych rąk, ponieważ jaja owsików przenoszone są na brudnych dłoniach do ust, skąd dostają się do przewodu pokarmowego. Larwy owsika wylęgają się w żołądku, po czym dojrzewają w miejscu, gdzie jelito cienkie przechodzi w jelito grube. Następnie dojrzałe samice przemieszczają się do jelita grubego, wydostają się przez odbyt na zewnątrz i składają jaja. Samica żyje mniej więcej miesiąc. W tym czasie może złożyć tysiące jajeczek pokrytych lepką wydzieliną. 

Samica owsika składa jaja wieczorem i nocą. To wtedy pojawia się świąd, a ruchliwe owsiki można dostrzec nie tylko w kale, ale i na skórze. Kiedy dziecko zaczyna się drapać, przenosi jajeczka owsika na ręce, piżamę czy pościel. Gdy lepka wydzielina odparuje, jajeczka staną się tak lekkie, że mogą unosić się w powietrzu. To dlatego osiadają na przedmiotach, ale mogą być także wdychane. Znów wędrują do przewodu pokarmowego.

Owsik w kale a inne objawy owsicy

Owsik w kale to nie jedyny objaw owsicy. Obecność pasożytów sprawia, że pojawia się:

  • swędzenie odbytu u dziecka, które nasila się w nocy,
  • drapanie się w okolicy odbytu i krocza, gdzie mogą być złożone jaja. Dyskomfort nasila się zwłaszcza wieczorem i w nocy,
  • zaczerwieniona skóra wokół odbytu,
  • niespokojny sen,
  • zgrzytanie zębami,
  • moczenie nocne,
  • brak apetytu, nudności, bóle brzucha,
  • osłabienie, problemy z koncentracją,
  • nadpobudliwość, niepokój,
  • podkrążone oczy (sińce pod oczami),
  • pasożyty u dzieci - objawy skórne: wysypka na skórze, zapalenie skóry.

Aby owsica dawała objawy, musi dojść do dużego namnożenia się owsików w organizmie. To dlatego choroba w początkowym okresie może przebiegać bezobjawowo. Dopiero z czasem dolegliwości oraz symptomy zakażenia manifestują się i ulegają nasileniu.

Owsik w kale jest dowodem na to, że doszło do zakażenia. Jeśli dziecko zdradza objawy owsicy, ale nie widać robaków gołym okiem, niezbędne jest przeprowadzenie odpowiednich badań. Aby znaleźć pasożyty w kale należy zanieść próbkę kału do laboratorium. Inną metodą diagnostyczną jest zastosowanie plasterka. Dzięki niemu możliwe jest pobranie wymazu z okolicy odbytu (tak zwany test taśmy celofanowej). Aby uzyskać wiarygodny i miarodajny wynik, procedurę należy przeprowadzić kilka razy.

Owsik w kale - co robić? Jak pozbyć się owsików

Kiedy pojawi się owsik w kale, zostanie dostrzeżony na skórze bądź zakażenie owsicą zostanie potwierdzone w laboratorium, należy dołożyć wszelkich starań, by pozbyć się problemu. Należy to robić kompleksowo - zażycie leków nie wystarczy.

Ponieważ lekkie jaja owsików mogą znajdować się wszędzie, bardzo ważne jest dokładne oczyszczenie i zdezynfekowanie mieszkania, by w ten sposób usunąć jaja pasożyta, a co za tym idzie - wtórnego samozakażenia się. Co trzeba zrobić?

  • wygotowywać pościel i ręczniki,
  • umyć zabawki,
  • wyprać wszystko, co tylko można,
  • dokładnie umyć meble i podłogi, toaletę i inne powierzchnie,
  • prasować ubrania przed założeniem,
  • przez jakiś czas codziennie zmieniać pościel, ręczniki i ubrania,
  • codziennie myć podłogi, przecierać meble, używając jednorazowych chusteczek lub wyrzucając ściereczki po każdym użyciu,
  • rano i wieczorem należy podmywać dziecko, a gdy skóra jest podrażniona, zastosować krem ochronny,
  • zakładać dziecku na noc bielizny ciasnej na tyle, by utrudnić drapanie się.

 Bardzo ważna jest profilaktyka, czyli:

  • przestrzeganie higieny - mycie rąk po przyjściu do domu, po skorzystaniu z toalety, przed posiłkiem,
  • napominanie i pilnowanie, by dziecko nie wkładało rąk i zabawek do buzi,
  • obcinanie krótko paznokci dziecku,

Kluczowa jest także kuracja lekami przeciwpasożytniczymi. Kiedy pojawią się pasożyty u niemowlaka czy starszego dziecka, należy udać się do lekarza, który przepisze stosowne preparaty. Ponieważ leki działają na jedynie na dorosłe pasożyty, należy przeprowadzić ją dwa razy, by unicestwić także osobniki, które podczas pierwszego etapu leczenia miały postać jaj. Dawkę przypominającą podaje się po 2 -4 tygodniach, w zależności od zastosowanego leku i wskazań lekarza.

Podczas leczenia owsicy należy zmodyfikować dietę dziecka. Trzeba wprowadzić produkty bogate w błonnik, aby przyspieszyć wypróżnianie się i wydalanie owsików. Z jadłospisu należy jednocześnie usunąć cukry proste, które są pożywką dla nieproszonych gości.

Rodzice często przyglądają się kupom swoich dzieci, stąd ich niepokój budzą nie tylko owsiki w kale, ziarenka w kale czy czarne nitki w kupce niemowlaka, ale i wydaje im się, że widzą robaki w kupie dziecka. Choć często ich obawy, że dziecko ma pasożyty, są bezpodstawne, zawsze warto wszelkie niepokojące objawy skonsultować z lekarzem.

Więcej o: