Neutrocyty - co oznaczają neutrocyty podwyższone i obniżone?

Neutrocyty to komórki układu odpornościowego, które odpowiadają za walkę z drobnoustrojami - zapewniają tak zwaną odporność komórkową. Ich cechą charakterystyczną jest szybka reakcja na obecność patogenów w organizmie. Nadmiar lub niedobór neutrocytów we krwi może być oznaką wielu chorób. Co to dokładnie znaczy?

Neutrocyty, nazwane również neutrofilami (NEUT) są najliczniejszą grupą komórek układu odpornościowego, które chronią organizm przed bakteriami, wirusami i innymi patogenami. Stanowią nawet 70% wszystkich leukocytów i wchodzą w skład granulocytów obojętnochłonnych. Neutrocyty są elementami ruchliwymi, są rodzajem białych krwinek (leukocytów). Mają stały kształt i wielkość. W stanie niepobudzonym są kuliste, a ich średnica waha się od 12 do 15 mikrometrów. Najbardziej charakterystyczną cechą jest ich segmentowane jądro.

Neutrocyty pełnią ważną rolę. Mogą szybko reagować na zagrożenie, ponieważ posiadają receptory, a i mogą wytwarzać rodniki. Najważniejszą funkcją jest produkcja białek, które mają właściwości bakteriobójcze oraz bakteriostatyczne. Usuwanie drobnoustrojów odbywa się poprzez fagocytozę. Oznacza to, że neutrocyty posiadają właściwości pochłaniania i trawienia stałych elementów, takich jak bakterie i inne patogeny.

Neutrofile pochodzą od komórek macierzystych szpiku. Są nie tylko produkowane przez szpik kostny, ale tam też dojrzewają, przechodząc przez kolejne stadia rozwojowe. Następnie zostają uwolnione do krwi i tam krążą kilka godzin. Żeby mogły sprawnie działać, muszą zostać aktywowane. Ich aktywacja zachodzi dwustopniowo, zaś jej oznaką jest zmiana kształtu komórki na dwubiegunowy. Na jednym z biegunów wytwarzają się liczne pseudopodia (nibynóżki). Po wypełnieniu funkcji obronnych dochodzi do ich obumarcia, gdyż neutrocyty nie odnawiają zapasu bakteriobójczych białek.

Neutrofile - wskazania do wykonania badania

Zarówno niski poziom neutrocytów we krwi, jak i ich nadmiar może świadczyć o wielu groźnych chorobach. To dlatego oznaczanie ich poziomu jest standardowym badaniem krwi, które może wiele powiedzieć o zdrowiu pacjenta. Wykonuje się je przy podejrzeniu wielu chorób. Badanie polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej. Należy być na czczo. Oznaczenie neutrofilów przeprowadza się łącznie z badaniem innych frakcji granulocytów.

Norma dla neutrofilów wynosi: 1,5-8 tys./µl. Wartość prawidłową ujmuje się również procentowo. Wówczas norma dla granulocytów obojętnochłonnych wynosi 60-70 procent wszystkich białych krwinek. Ich liczba jest ustalana na podstawie całkowitej ilości leukocytów i ilości granulocytów. Normy zależą również od wielu innych czynników, takich jak płeć, wiek czy metoda oznaczania używana w laboratorium. To dlatego interpretację wyników badań zawsze należy pozostawić lekarzowi.

Neutrocyty podwyższone

Podwyższone neutrocyty oznaczają neutrofilię, która może mieć charakter fizjologiczny i pojawiać się zarówno w sytuacji stresowej, jak i po obfitym posiłku. Podwyższone z reguły są również neutrocyty w ciąży.

Niestety stan ten ma też inne podłoże. Mogą to być zakażenia bakteryjne oraz schorzenia hematologiczne, takie jak przewlekłe białaczki neutrofilowe czy szpikowe, chłoniaki Hodgkina i inne chłoniaki o wysokiej złośliwości. Neutrofilia może również towarzyszyć zawałowi serca, rozsianym procesom nowotworowym, urazom i oparzeniom, wrzodziejącemu zapaleniu jelita grubego czy chorobom autoimmunologicznym.

O neutrofilii mówi się, gdy procentowe zwiększenie granulocytów obojętnochłonnych we krwi obwodowej wynosi więcej niż 70 procent ogólnej liczby krwinek białych.

Neutrocyty obniżone

Obniżone neutrocyty to neutropenia. Liczba granulocytów obojętnochłonnych wynosi wówczas poniżej 1500 tys./µl. Stan ten towarzyszy chemioterapii, ale jego przyczynami może być także infekcja, nowotwór szpiku, niedobory witaminy B12 i folianów, jak również przewlekłe choroby tkanki łącznej.

Stanem zagrażającym życiu jest agranulocytoza. Wówczas poziom neutrocytów spada poniżej 500 tys./µl. Jej objawami może być nagła gorączka, bóle stawów i mięśni, powiększenie węzłów chłonnych. Stan pacjenta zwykle gwałtownie się pogarsza. Może dojść do wstrząsu septycznego.

Neutrocyty w ciąży

U wielu ciężarnych poziom neutrofilów często odbiega od normy. O ile podwyższone neutrocyty w ciąży są uznawane za stan naturalny, co wynika ze zmian fizjologicznych, jakie zachodzą w organizmie ciężarnej i są typowe zwłaszcza dla trzeciego trymestru ciąży, o tyle obniżone neutrocyty w ciąży mogą wskazywać na przebycie ciężkiej infekcji bakteryjnej, zakażenie grzybicze albo niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego. Wszelkie odstępstwa od normy warto omówić z lekarzem.

Więcej o: