Podwiązanie jajowodów - na czym polega ta metoda antykoncepcyjna

Podwiązanie jajowodów jest najskuteczniejszą formą antykoncepcji, ponieważ pozbawia kobietę płodności. W Polsce podwiązanie jajowodów jest niezgodne z prawem. Na czym polega ten zabieg? W których krajach można go wykonać legalnie?

Podwiązanie jajowodów jest zabiegiem zamykającym drożność kobiecych jajowodów, którymi komórki jajowe są transportowane z jajników do macicy. W ten mechaniczny i zwykle nieodwracalny sposób blokuje się jej płodność.

Choć ta chirurgiczna metoda antykoncepcyjna jest najskuteczniejszą ze wszystkich, podwiązanie jajowodów nie daje pewności, że kobieta nie zajdzie w ciążę. Wskaźnik Pearla dla podwiązania jajowodów wynosi 0,5 (oznacza to, że na 100 przebadanych kobiet 0,5 z nich zaszło w ciążę pomimo podwiązania jajowodów).

Podwiązanie jajowodów - metody i techniki

Zabieg podwiązania jajowodów, efektem którego jest brak płodności, można przeprowadzić na kilka sposobów i różnymi metodami. Najczęściej jest to:

  • laparotomia - otwarcie jamy brzusznej,
  • laparoskopia - nacięcie powłok skórnych,
  • histeroskopia - wziernikowanie macicy,
  • zabieg metodą Essure.

Klasyczny zabieg podwiązywania jajowodów wykonywany jest na otwartej jamie brzusznej, metodą laparotomii, w znieczuleniu ogólnym. Jajowody w czasie laparotomii można zamknąć na kilka sposobów, przez: miażdżenie jajowodu według Mandlera, przecięcie jajowodu i zaszycie ich w otrzewnej według Irvinga, usunięcie jajowodu według Labhardta, częściową resekcję jajowodu sposobem Pomeroya, wycięcie strzępków jajowodu i jajnika, czyli fimbriektomię.

Laparoskopia jest mniej inwazyjnym zabiegiem. Za pomocą laparoskopu wykonuje się dwa rodzaje podwiązania jajowodów: metodą elektrokoagulacji, czyli termicznego obkurczenia jajowodu, które tracą drożność lub przez zastosowanie specjalnych tytanowych klipsów zakładanych na jajowody.

Podwiązanie jajowodów metodą histeroskopową polega na zablokowaniu ujść jajowodów. Blokada pojawia się po trzech miesiącach, gdy narośnie tkanka. Skuteczność tej metody jest szacowana na maksymalnie 60%.

Najmniej inwazyjną i najpopularniejszą metodą podwiązania jajowodów jest tzw. Essure. Polega ona na wprowadzeniu do jajowodu spiralnej wkładki, która przez trzy kolejne cykle menstruacyjne obrasta tkanką. Dopiero wtedy zamyka się drożność jajowodu. Zabieg może być wykonany w gabinecie lekarskim.

Podwiązanie jajowodów - powikłania

Podwiązane jajowody oznaczają, że kobieta staje się bezpłodna. Szacuje się, że szansa na powrót do płodności wynosi 1 na 200 przypadków, jednak wiąże się z koniecznością zastosowania zabiegu in vitro.

Podwiązanie jajowodów może się wiązać z powikłaniami - niektóre wynikają z faktu przeprowadzenia zabiegu, inne mogą być konsekwencjami zdrowotnymi i pojawić się później. Są to:

  • reakcje alergiczne na środki anestezjologiczne,
  • urazy narządów wewnętrznych,
  • krwawienia wywołane uszkodzeniem naczyń krwionośnych,
  • zakażenie ran,
  • zakażenia i krwawienia z rany,
  • bóle podbrzusza,
  • infekcje pęcherza,
  • zrosty,
  • ciąża pozamaciczna.

Podwiązanie jajowodów - gdzie można wykonać zabieg?

Zabieg podwiązywania jajowodów na życzenie pacjentki jest w Polsce zakazany. Wykonanie go jest możliwe jedynie w dwóch przypadkach: gdy potencjalna ciąża może zagrozić zdrowiu i życiu kobiety lub istnieje uzasadnione podejrzenie, że dziecko może zostać obciążone ciężką chorobą genetyczną. W innym przypadku lekarza, który przeprowadzi podwiązywanie jajowodów na życzenie pacjentki, można skazać na karę pozbawienia wolności i 10 lat więzienia za ciężkie naruszenie ciała (tak kwalifikuje się pozbawienie płodności). Jest to zgodnie z artykułem 156 Kodeksu Karnego.

W wielu krajach podwiązywanie jajowodów jest legalne. Traktuje się je jak jedną z metod trwałej antykoncepcji i planowania rodziny. Gdzie można legalnie wykonać podwiązanie jajowodów? W Niemczech, Austrii, Francji, w Wielkiej Brytanii, Czechach i na Słowacji. Jest to zgodne z zaleceniami ONZ i Rady Europy, które stoją na stanowisku, że sterylizacja na życzenie powinna być dostępną metodą antykoncepcyjną. Cena zabiegu podwiązania jajowodów wynosi około 2500 zł.

Więcej o: